Zelfstandig gezinshuis of onderaannemer: de rekensom
Er is geen goed antwoord dat voor iedereen geldt. Als onderaannemer draag je een deel van je omzet af, maar de hoofdaannemer regelt de contracten, de facturering, vaak de kwaliteit en de aansprakelijkheid. Ga je zelfstandig, dan houd je meer over, maar draag je ook alle regeldruk en het risico zelf. Reken het door voordat je kiest, en kijk niet alleen naar het percentage.
Wat draag je af aan een hoofdaannemer?
Dat verschilt per organisatie. In de praktijk ligt de afdracht meestal tussen de 5 en 10 procent van je omzet, gemiddeld rond de 6,6 procent (Jeugdautoriteit, 2023). Bij een enkele grote aanbieder loopt het hoger op, maar voor een klein gezinshuis is die bovenkant zeldzaam. Het percentage alleen zegt bovendien weinig, want wat je ervoor terugkrijgt verschilt net zo hard. Vraag dus altijd twee dingen tegelijk: hoeveel draag ik af, en wat neemt de hoofdaannemer daarvoor van me over.
Wat krijg je ervoor terug?
Bij een goede hoofdaannemer betaal je niet voor niets. Dit is wat er meestal tegenover je afdracht staat:
De contracten met gemeenten, zodat jij zelf niet hoeft aan te besteden of te onderhandelen.
De facturering en administratie richting de gemeente en de jaarverantwoording.
Vaak het kwaliteitssysteem en de certificering, waar je anders zelf voor moet zorgen.
De eindverantwoordelijkheid richting de IGJ en de gemeente, want de hoofdaannemer is aansprakelijk.
Achterwacht, intervisie, een klachtenregeling en een vertrouwenspersoon.
Wat moet je zelf regelen als je zelfstandig gaat?
Alles wat hierboven staat, komt dan op jouw bord. Dat is geen reden om het niet te doen, maar wel om het niet te onderschatten. Concreet regel je zelf:
Eigen contracten met gemeenten, of vanaf 2027 met je Jeugdregio.
Een eigen kwaliteitssysteem en certificering (ISO 9001, HKZ of Keurmerk Gezinshuizen).
VOG en SKJ voor jezelf en je team, plus de vergewisplicht.
De meldplicht voor nieuwe jeugdhulpaanbieders en je openbare jaarverantwoording.
Verzekeringen, een klachtenregeling, een vertrouwenspersoon en achterwacht bij afwezigheid.
De rekensom, met een voorbeeld
Een voorbeeld om het tastbaar te maken. De bedragen zijn illustratief, jouw tarief hangt af van je gemeente en het type zorg. Reken hem altijd na met je eigen cijfers.
- Stel: vier jeugdigen, een dagtarief van 180 euro per jeugdige, het hele jaar bezet.
- Omzet: 4 x 180 x 365 = ongeveer 262.000 euro per jaar (bruto, voor kosten).
- Als onderaannemer met 8 procent afdracht gaat daar ongeveer 21.000 euro vanaf, plus je eigen kosten.
- Zelfstandig houd je die 21.000 euro, maar je betaalt zelf certificering, verzekeringen, administratie en je eigen tijd voor de regeldruk.
Dit is een rekenvoorbeeld, geen gemiddelde. Het laat zien dat de afdracht en de eigen kosten samen de vergelijking bepalen, niet het percentage alleen.
Voor wie is zelfstandig verstandig?
Zelfstandig gaan past het beste als je ervaren bent, autonomie wilt en de administratie en regeldruk aankunt, zelf of met goede hulpmiddelen. Dan houd je vaak meer over en bepaal je je eigen koers. Begin je net, heb je nog geen netwerk bij gemeenten of vind je het ondernemersdeel vooral last, dan is een hoofdaannemer meestal een zachtere start. Je kunt later altijd nog de overstap maken.
Zelfstandig? Dan draag je de kwaliteit zelf
Het kwaliteitssysteem dat een hoofdaannemer anders regelt, wordt dan jouw werk: documenten, termijnen, audits. In ISO-Assist staat dat vooringevuld klaar en bewaakt het zichzelf, zodat je de vrijheid van zelfstandig gaan houdt zonder de bureaucratie erbij.