ISO 9001:2026: wat verandert er en wanneer stap je over?
ISO 9001:2026 is op 16 september 2026 gepubliceerd en vervangt ISO 9001:2015 (inclusief het klimaatamendement uit 2024). Heb je een ISO 9001:2015-certificaat, dan heb je tot 30 september 2029 om over te stappen; daarna is dat certificaat niet meer geldig. De wijzigingen zijn beperkt: kwaliteitscultuur en ethisch gedrag komen erbij, risico's en kansen krijgen elk een eigen eis, en wijzigingen plan je strakker.
Wanneer is ISO 9001:2026 verschenen?
ISO publiceerde de nieuwe versie op 16 september 2026. Het is de eerste herziening van ISO 9001 sinds 2015. Global ACI, de wereldwijde koepel van accreditatie-instanties die sinds 1 januari 2026 het werk van IAF en ILAC voortzet, meldt in zijn verplichte transitiedocument dat de norm in september 2026 is gepubliceerd. De Raad voor Accreditatie (RvA) bevestigde dat op 27 oktober 2026.
Bronnen: LRQA, “ISO 9001:2026 is gepubliceerd”; Global ACI-TECH-3-TR, Transition requirements for ISO 9001:2026; RvA, Transitie ISO 9001.
Tot wanneer is mijn ISO 9001:2015-certificaat geldig?
Tot uiterlijk 30 september 2029. Global ACI rekent de overgangstermijn van 36 maanden vanaf de laatste dag van de publicatiemaand. Na die datum zijn certificaten tegen de 2015-versie niet meer geldig. Een certificaat dat volgens de datum erop later afloopt, telt na 30 september 2029 dus niet meer mee. De certificerende instelling mag de einddatum op je certificaat daarom inkorten.
| Datum | Wat er dan geldt |
|---|---|
| 16 september 2026 | ISO 9001:2026 gepubliceerd |
| 30 september 2027 | Certificerende instellingen moeten uiterlijk dan geaccrediteerd zijn voor ISO 9001:2026 |
| 31 maart 2028 | Laatste dag voor nieuwe certificeringen tegen ISO 9001:2015 |
| 30 september 2029 | Einde overgang: ISO 9001:2015-certificaten niet meer geldig |
Bronnen: Global ACI-TECH-3-TR, Transition requirements for ISO 9001:2026 (hoofdstuk 4 en 5.2); RvA, Transitie ISO 9001.
Wat verandert er in ISO 9001:2026?
Global ACI noemt de wijzigingen “minimaal”. De opbouw van de norm (hoofdstuk 4 tot en met 10) blijft gelijk. Dit zijn de wijzigingen die Global ACI zelf opsomt, aangevuld met wat vergelijkingen van de normtekst melden.
3 Termen
- ISO 9001:2015
- Alle kwaliteitstermen in ISO 9000
- ISO 9001:2026
- Termen als kwaliteitsmanagementsysteem, kwaliteitsbeleid en kwaliteitsdoelstellingen staan nu ook in de norm zelf
- Voor een gezinshuis
- Niets te doen
4.1 / 4.2 Context
- ISO 9001:2015
- Klimaatverandering sinds het amendement van februari 2024
- ISO 9001:2026
- Klimaat blijft staan, ongewijzigd
- Voor een gezinshuis
- Had je het amendement al verwerkt, dan ben je klaar
5.1.1 Leiderschap
- ISO 9001:2015
- Directie bevordert verbetering
- ISO 9001:2026
- Nieuw punt i): directie bevordert kwaliteitscultuur en ethisch gedrag; “verbetering” wordt “continue verbetering”
- Voor een gezinshuis
- Laat zien hoe je als gezinshuisouder een open sfeer neerzet: fouten en incidenten bespreekbaar, afspraken met gemeente en ouders nagekomen
5.2.1 Kwaliteitsbeleid
- ISO 9001:2015
- Beleid past bij doel en context
- ISO 9001:2026
- Nieuw punt e): beleid houdt rekening met de context en ondersteunt de strategische richting
- Voor een gezinshuis
- Check of je beleid aansluit bij je SWOT en je plannen
6.1 Risico’s en kansen
- ISO 9001:2015
- Eén eis voor risico’s en kansen samen
- ISO 9001:2026
- Drie delen: 6.1.1 bepalen, 6.1.2 acties voor risico’s, 6.1.3 acties voor kansen
- Voor een gezinshuis
- Zet risico’s en kansen apart in je register, elk met eigen acties
6.3 Wijzigingen plannen
- ISO 9001:2015
- Vier punten om rekening mee te houden
- ISO 9001:2026
- Nieuw: hoe je de effectiviteit van de wijziging bewaakt, hoe je de wijziging communiceert en hoe je de resultaten beoordeelt
- Voor een gezinshuis
- Een nieuwe plaatsing, een nieuwe collega of een verhuizing plan je met een check achteraf
7.3 Bewustzijn
- ISO 9001:2015
- Bewust van beleid, doelen en eigen bijdrage
- ISO 9001:2026
- Nieuw punt e): bewust van kwaliteitscultuur en ethisch gedrag
- Voor een gezinshuis
- Neem het mee in inwerken en teamoverleg, ook met invallers
7.5 Gedocumenteerde informatie
- ISO 9001:2015
- “Bewaren” en “onderhouden”
- ISO 9001:2026
- Nieuwe formulering, met verduidelijking van “beschikbaar hebben”
- Voor een gezinshuis
- Je hoeft documenten niet te hernoemen
9.3.2 Directiebeoordeling
- ISO 9001:2015
- “Rekening houden met”
- ISO 9001:2026
- “Moet bevatten”; nieuw punt c): veranderde behoeften en verwachtingen van belanghebbenden
- Voor een gezinshuis
- Bespreek wat gemeente, jeugdigen, ouders en voogd nu van je vragen
Bijlagen
- ISO 9001:2015
- Bijlage A en B
- ISO 9001:2026
- Bijlage A uitgebreid als toelichting, bijlage B vervallen
- Voor een gezinshuis
- Geen nieuwe eisen
Bronnen: Global ACI-TECH-3-TR, Transition requirements for ISO 9001:2026 (hoofdstuk 3: 5.1.1, 5.2.1, 6.1, 6.3, 7.3, 9.3.2, termen, gedocumenteerde informatie, bijlagen); PJR, ISO 9001:2026 what’s changed (klimaat uit 2024 ongewijzigd); Advisera, ISO 9001:2015 vs. ISO 9001:2026 (7.5).
Wat betekent ISO 9001:2026 voor een gezinshuis of kleine jeugdzorgaanbieder?
Je bestaande systeem blijft het fundament. Global ACI verwacht dat organisaties de wijzigingen “grotendeels intuïtief” vinden en met “redelijke inspanning” doorvoeren. Voor een klein gezinshuis komt het neer op vier aanpassingen:
- 1Kwaliteitscultuur zichtbaar maken. Leg vast hoe jij als bestuurder een cultuur neerzet waarin fouten, twijfels en incidenten op tafel komen. De directiebeoordeling is de logische plek.
- 2Risico’s en kansen splitsen. Geef risico’s en kansen elk een eigen regel, een eigenaar en een actie.
- 3Wijzigingen afmaken. Bij elke grote verandering noteer je hoe je controleert of het werkt, wie het moet weten en wanneer je terugkijkt.
- 4Directiebeoordeling aanscherpen. Neem veranderde verwachtingen van belanghebbenden op in je directiebeoordeling.
Hoe je de directiebeoordeling in een gezinshuis aanpakt, staat in de gids over de directiebeoordeling.
Bronnen: Global ACI-TECH-3-TR, Transition requirements for ISO 9001:2026 (3.2); Keurmerk Gezinshuizen, Certificeringstraject.
Hoe gaat de transitie-audit?
De certificerende instelling doet een transitie-audit. Dat mag tijdens je gewone controle-audit, tijdens je hercertificatie-audit of als aparte audit. De auditor kijkt in elk geval naar:
- de gewijzigde eisen van ISO 9001:2026;
- veranderingen in de context van je organisatie;
- andere aanpassingen die je systeem nodig heeft.
De audit mag op afstand, als de doelen van de audit daarmee gehaald worden. De certificerende instelling bepaalt of er extra audittijd nodig is, op basis van hoeveel je systeem verandert en of de transitie meeloopt met een gewone audit. Bij een volledige systeemaudit is extra tijd volgens Global ACI mogelijk niet nodig. Wat dat voor jouw factuur betekent, hoor je van je certificerende instelling. Hoe een externe audit in het algemeen verloopt, lees je in de gids over hoe een externe audit verloopt.
Bron: Global ACI-TECH-3-TR, Transition requirements for ISO 9001:2026 (5.2, Transition audit, Is extra time likely to be needed).
Wanneer plan ik mijn overstap?
Koppel de overstap aan een audit die je toch al hebt. Je certificerende instelling kan pas tegen ISO 9001:2026 certificeren als haar eigen accreditatie is omgezet; dat moet uiterlijk 30 september 2027 rond zijn. LRQA raadt aan niet tot het laatste jaar te wachten, omdat de auditcapaciteit dan krap wordt.
Start je nu met certificeren? Na 31 maart 2028 kan een nieuwe certificering alleen nog tegen ISO 9001:2026. Bouw je systeem dan meteen op de 2026-versie. Het traject zelf staat in de gids over ISO 9001-certificering voor een gezinshuis.
Bronnen: RvA, Transitie ISO 9001; Global ACI-TECH-3-TR, Transition requirements for ISO 9001:2026 (hoofdstuk 4); LRQA, “ISO 9001:2026 is gepubliceerd”.
Stappenplan: zo stap je over naar ISO 9001:2026
- 1Vraag je certificerende instelling naar haar planning. Wanneer is zij klaar voor 2026, en bij welke audit plant zij jouw transitie?
- 2Maak een gap-analyse. Leg de wijzigingen uit de tabel hierboven naast je eigen systeem en noteer per clausule wat ontbreekt.
- 3Werk je documenten bij. Kwaliteitsbeleid (5.2.1), risico- en kansenregister (6.1), je aanpak voor wijzigingen (6.3), inwerk- en scholingsafspraken (7.3) en het sjabloon voor je directiebeoordeling (9.3.2).
- 4Laat je medewerkers meelezen. Bespreek kwaliteitscultuur en ethisch gedrag in het teamoverleg en leg vast dat het besproken is.
- 5Laat de interne audit tegen ISO 9001:2026 toetsen. De norm schrijft geen frequentie voor; plan de eerstvolgende interne audit zo dat hij de nieuwe eisen meeneemt.
- 6Houd een directiebeoordeling. Neem de uitkomst van de gap-analyse en de interne audit mee, plus de veranderde verwachtingen van je belanghebbenden.
- 7Doe de transitie-audit. Bij je controle- of hercertificatie-audit, uiterlijk zo dat je nieuwe certificaat er voor 30 september 2029 ligt.
Wie de interne audit mag doen en wat er in het rapport hoort, staat in de gids over de interne audit ISO 9001.
Klaar voor de overstap?
ISO Assist zet je ISO 9001-systeem voor je gezinshuis op één plek: documenten, jaarplanning, directiebeoordeling en interne audit. Met het transitie-overzicht zie je per onderdeel wat er voor 2026 nog openstaat, en risico's en kansen houd je in een apart register bij. €275 per maand, excl. btw.
Liever een externe blik vooraf?
Een externe auditor loopt je systeem door zoals de certificerende instelling dat bij de transitie-audit doet, en zet op papier wat je voor ISO 9001:2026 nog moet regelen.
Bronnen
- Global ACI-TECH-3-TR, Transition requirements for ISO 9001:2026 (uitgegeven 4 september 2026)
- RvA, Transitie ISO 9001 (27 oktober 2026)
- LRQA, “ISO 9001:2026 is gepubliceerd” (16 september 2026)
- Keurmerk Gezinshuizen, Certificeringstraject
- PJR, ISO 9001:2026 what’s changed
- Advisera, ISO 9001:2015 vs. ISO 9001:2026