Terug naar alle gidsen
8 min lezen·Bijgewerkt 2026-11-14

ISO 9001:2026: wat verandert er en wanneer stap je over?

ISO 9001:2026 is op 16 september 2026 gepubliceerd en vervangt ISO 9001:2015 (inclusief het klimaatamendement uit 2024). Heb je een ISO 9001:2015-certificaat, dan heb je tot 30 september 2029 om over te stappen; daarna is dat certificaat niet meer geldig. De wijzigingen zijn beperkt: kwaliteitscultuur en ethisch gedrag komen erbij, risico's en kansen krijgen elk een eigen eis, en wijzigingen plan je strakker.

In het kort. Gepubliceerd 16 september 2026. Overstappen kan tot 30 september 2029. Na 31 maart 2028 krijgt een nieuwe organisatie alleen nog een certificaat tegen de 2026-versie. De overstap gaat via een transitie-audit, meestal tegelijk met je gewone controle- of hercertificatie-audit. De kern van je systeem blijft staan: procesaanpak, PDCA en risicogericht denken.

Wanneer is ISO 9001:2026 verschenen?

ISO publiceerde de nieuwe versie op 16 september 2026. Het is de eerste herziening van ISO 9001 sinds 2015. Global ACI, de wereldwijde koepel van accreditatie-instanties die sinds 1 januari 2026 het werk van IAF en ILAC voortzet, meldt in zijn verplichte transitiedocument dat de norm in september 2026 is gepubliceerd. De Raad voor Accreditatie (RvA) bevestigde dat op 27 oktober 2026.

Bronnen: LRQA, “ISO 9001:2026 is gepubliceerd”; Global ACI-TECH-3-TR, Transition requirements for ISO 9001:2026; RvA, Transitie ISO 9001.

Tot wanneer is mijn ISO 9001:2015-certificaat geldig?

Tot uiterlijk 30 september 2029. Global ACI rekent de overgangstermijn van 36 maanden vanaf de laatste dag van de publicatiemaand. Na die datum zijn certificaten tegen de 2015-versie niet meer geldig. Een certificaat dat volgens de datum erop later afloopt, telt na 30 september 2029 dus niet meer mee. De certificerende instelling mag de einddatum op je certificaat daarom inkorten.

DatumWat er dan geldt
16 september 2026ISO 9001:2026 gepubliceerd
30 september 2027Certificerende instellingen moeten uiterlijk dan geaccrediteerd zijn voor ISO 9001:2026
31 maart 2028Laatste dag voor nieuwe certificeringen tegen ISO 9001:2015
30 september 2029Einde overgang: ISO 9001:2015-certificaten niet meer geldig

Bronnen: Global ACI-TECH-3-TR, Transition requirements for ISO 9001:2026 (hoofdstuk 4 en 5.2); RvA, Transitie ISO 9001.

Wat verandert er in ISO 9001:2026?

Global ACI noemt de wijzigingen “minimaal”. De opbouw van de norm (hoofdstuk 4 tot en met 10) blijft gelijk. Dit zijn de wijzigingen die Global ACI zelf opsomt, aangevuld met wat vergelijkingen van de normtekst melden.

3 Termen

ISO 9001:2015
Alle kwaliteitstermen in ISO 9000
ISO 9001:2026
Termen als kwaliteitsmanagementsysteem, kwaliteitsbeleid en kwaliteitsdoelstellingen staan nu ook in de norm zelf
Voor een gezinshuis
Niets te doen

4.1 / 4.2 Context

ISO 9001:2015
Klimaatverandering sinds het amendement van februari 2024
ISO 9001:2026
Klimaat blijft staan, ongewijzigd
Voor een gezinshuis
Had je het amendement al verwerkt, dan ben je klaar

5.1.1 Leiderschap

ISO 9001:2015
Directie bevordert verbetering
ISO 9001:2026
Nieuw punt i): directie bevordert kwaliteitscultuur en ethisch gedrag; “verbetering” wordt “continue verbetering”
Voor een gezinshuis
Laat zien hoe je als gezinshuisouder een open sfeer neerzet: fouten en incidenten bespreekbaar, afspraken met gemeente en ouders nagekomen

5.2.1 Kwaliteitsbeleid

ISO 9001:2015
Beleid past bij doel en context
ISO 9001:2026
Nieuw punt e): beleid houdt rekening met de context en ondersteunt de strategische richting
Voor een gezinshuis
Check of je beleid aansluit bij je SWOT en je plannen

6.1 Risico’s en kansen

ISO 9001:2015
Eén eis voor risico’s en kansen samen
ISO 9001:2026
Drie delen: 6.1.1 bepalen, 6.1.2 acties voor risico’s, 6.1.3 acties voor kansen
Voor een gezinshuis
Zet risico’s en kansen apart in je register, elk met eigen acties

6.3 Wijzigingen plannen

ISO 9001:2015
Vier punten om rekening mee te houden
ISO 9001:2026
Nieuw: hoe je de effectiviteit van de wijziging bewaakt, hoe je de wijziging communiceert en hoe je de resultaten beoordeelt
Voor een gezinshuis
Een nieuwe plaatsing, een nieuwe collega of een verhuizing plan je met een check achteraf

7.3 Bewustzijn

ISO 9001:2015
Bewust van beleid, doelen en eigen bijdrage
ISO 9001:2026
Nieuw punt e): bewust van kwaliteitscultuur en ethisch gedrag
Voor een gezinshuis
Neem het mee in inwerken en teamoverleg, ook met invallers

7.5 Gedocumenteerde informatie

ISO 9001:2015
“Bewaren” en “onderhouden”
ISO 9001:2026
Nieuwe formulering, met verduidelijking van “beschikbaar hebben”
Voor een gezinshuis
Je hoeft documenten niet te hernoemen

9.3.2 Directiebeoordeling

ISO 9001:2015
“Rekening houden met”
ISO 9001:2026
“Moet bevatten”; nieuw punt c): veranderde behoeften en verwachtingen van belanghebbenden
Voor een gezinshuis
Bespreek wat gemeente, jeugdigen, ouders en voogd nu van je vragen

Bijlagen

ISO 9001:2015
Bijlage A en B
ISO 9001:2026
Bijlage A uitgebreid als toelichting, bijlage B vervallen
Voor een gezinshuis
Geen nieuwe eisen

Bronnen: Global ACI-TECH-3-TR, Transition requirements for ISO 9001:2026 (hoofdstuk 3: 5.1.1, 5.2.1, 6.1, 6.3, 7.3, 9.3.2, termen, gedocumenteerde informatie, bijlagen); PJR, ISO 9001:2026 what’s changed (klimaat uit 2024 ongewijzigd); Advisera, ISO 9001:2015 vs. ISO 9001:2026 (7.5).

Wat betekent ISO 9001:2026 voor een gezinshuis of kleine jeugdzorgaanbieder?

Je bestaande systeem blijft het fundament. Global ACI verwacht dat organisaties de wijzigingen “grotendeels intuïtief” vinden en met “redelijke inspanning” doorvoeren. Voor een klein gezinshuis komt het neer op vier aanpassingen:

  1. 1Kwaliteitscultuur zichtbaar maken. Leg vast hoe jij als bestuurder een cultuur neerzet waarin fouten, twijfels en incidenten op tafel komen. De directiebeoordeling is de logische plek.
  2. 2Risico’s en kansen splitsen. Geef risico’s en kansen elk een eigen regel, een eigenaar en een actie.
  3. 3Wijzigingen afmaken. Bij elke grote verandering noteer je hoe je controleert of het werkt, wie het moet weten en wanneer je terugkijkt.
  4. 4Directiebeoordeling aanscherpen. Neem veranderde verwachtingen van belanghebbenden op in je directiebeoordeling.

Hoe je de directiebeoordeling in een gezinshuis aanpakt, staat in de gids over de directiebeoordeling.

Werk je met het Keurmerk Gezinshuizen? Dat keurmerk bestaat naast de gezinshuisaudit uit een jaarlijkse ISO-audit door het Keurmerkinstituut. Tot nu toe (14 november 2026) hebben Keurmerk Gezinshuizen en het Keurmerkinstituut nog niets gepubliceerd over de overstap. Vraag het Keurmerkinstituut bij je volgende audit wanneer zij tegen de 2026-versie toetsen.

Bronnen: Global ACI-TECH-3-TR, Transition requirements for ISO 9001:2026 (3.2); Keurmerk Gezinshuizen, Certificeringstraject.

Hoe gaat de transitie-audit?

De certificerende instelling doet een transitie-audit. Dat mag tijdens je gewone controle-audit, tijdens je hercertificatie-audit of als aparte audit. De auditor kijkt in elk geval naar:

  • de gewijzigde eisen van ISO 9001:2026;
  • veranderingen in de context van je organisatie;
  • andere aanpassingen die je systeem nodig heeft.

De audit mag op afstand, als de doelen van de audit daarmee gehaald worden. De certificerende instelling bepaalt of er extra audittijd nodig is, op basis van hoeveel je systeem verandert en of de transitie meeloopt met een gewone audit. Bij een volledige systeemaudit is extra tijd volgens Global ACI mogelijk niet nodig. Wat dat voor jouw factuur betekent, hoor je van je certificerende instelling. Hoe een externe audit in het algemeen verloopt, lees je in de gids over hoe een externe audit verloopt.

Bron: Global ACI-TECH-3-TR, Transition requirements for ISO 9001:2026 (5.2, Transition audit, Is extra time likely to be needed).

Wanneer plan ik mijn overstap?

Koppel de overstap aan een audit die je toch al hebt. Je certificerende instelling kan pas tegen ISO 9001:2026 certificeren als haar eigen accreditatie is omgezet; dat moet uiterlijk 30 september 2027 rond zijn. LRQA raadt aan niet tot het laatste jaar te wachten, omdat de auditcapaciteit dan krap wordt.

Start je nu met certificeren? Na 31 maart 2028 kan een nieuwe certificering alleen nog tegen ISO 9001:2026. Bouw je systeem dan meteen op de 2026-versie. Het traject zelf staat in de gids over ISO 9001-certificering voor een gezinshuis.

Bronnen: RvA, Transitie ISO 9001; Global ACI-TECH-3-TR, Transition requirements for ISO 9001:2026 (hoofdstuk 4); LRQA, “ISO 9001:2026 is gepubliceerd”.

Stappenplan: zo stap je over naar ISO 9001:2026

  1. 1Vraag je certificerende instelling naar haar planning. Wanneer is zij klaar voor 2026, en bij welke audit plant zij jouw transitie?
  2. 2Maak een gap-analyse. Leg de wijzigingen uit de tabel hierboven naast je eigen systeem en noteer per clausule wat ontbreekt.
  3. 3Werk je documenten bij. Kwaliteitsbeleid (5.2.1), risico- en kansenregister (6.1), je aanpak voor wijzigingen (6.3), inwerk- en scholingsafspraken (7.3) en het sjabloon voor je directiebeoordeling (9.3.2).
  4. 4Laat je medewerkers meelezen. Bespreek kwaliteitscultuur en ethisch gedrag in het teamoverleg en leg vast dat het besproken is.
  5. 5Laat de interne audit tegen ISO 9001:2026 toetsen. De norm schrijft geen frequentie voor; plan de eerstvolgende interne audit zo dat hij de nieuwe eisen meeneemt.
  6. 6Houd een directiebeoordeling. Neem de uitkomst van de gap-analyse en de interne audit mee, plus de veranderde verwachtingen van je belanghebbenden.
  7. 7Doe de transitie-audit. Bij je controle- of hercertificatie-audit, uiterlijk zo dat je nieuwe certificaat er voor 30 september 2029 ligt.

Wie de interne audit mag doen en wat er in het rapport hoort, staat in de gids over de interne audit ISO 9001.

Klaar voor de overstap?

ISO Assist zet je ISO 9001-systeem voor je gezinshuis op één plek: documenten, jaarplanning, directiebeoordeling en interne audit. Met het transitie-overzicht zie je per onderdeel wat er voor 2026 nog openstaat, en risico's en kansen houd je in een apart register bij. €275 per maand, excl. btw.

Liever een externe blik vooraf?

Een externe auditor loopt je systeem door zoals de certificerende instelling dat bij de transitie-audit doet, en zet op papier wat je voor ISO 9001:2026 nog moet regelen.

Veelgestelde vragen

Wanneer is ISO 9001:2026 gepubliceerd?

Op 16 september 2026. Het is de eerste herziening van ISO 9001 sinds de versie van 2015.

Hoe lang blijft mijn ISO 9001:2015-certificaat geldig?

Tot uiterlijk 30 september 2029. Daarna zijn certificaten tegen de 2015-versie niet meer geldig, ook als er een latere einddatum op staat.

Kan ik nog een nieuw certificaat halen tegen ISO 9001:2015?

Tot 31 maart 2028. Daarna worden nieuwe certificeringen alleen nog tegen ISO 9001:2026 afgegeven.

Moet ik een extra audit laten doen voor de overstap?

Meestal gaat de transitie-audit mee met je gewone controle- of hercertificatie-audit. Een aparte audit mag ook. De certificerende instelling bepaalt of er extra audittijd nodig is.

Moet ik mijn hele kwaliteitshandboek herschrijven?

Je past de onderdelen aan die geraakt worden: kwaliteitsbeleid, risico's en kansen, wijzigingen, bewustzijn en directiebeoordeling. Documenten hernoemen is niet nodig.

Wat is er nieuw aan kwaliteitscultuur en ethisch gedrag?

De directie moet een kwaliteitscultuur en ethisch gedrag bevorderen (5.1.1) en medewerkers moeten zich daarvan bewust zijn (7.3). De norm zegt dat cultuur blijkt uit gedeelde waarden, houdingen en gewoontes.

Staat klimaatverandering voor het eerst in ISO 9001:2026?

Klimaatverandering staat al in ISO 9001 sinds het amendement van februari 2024 op de 2015-versie. In de 2026-versie blijft die eis staan.

Wat betekent ISO 9001:2026 voor het Keurmerk Gezinshuizen?

Het Keurmerkinstituut doet voor het keurmerk de jaarlijkse ISO-audit. Per 14 november 2026 is er van het Keurmerkinstituut en Keurmerk Gezinshuizen nog geen bericht over de overstap; vraag het bij je volgende audit na.